Κωνσταντίνος Παπάζογλου, Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής ΑΠΘ
Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης, Ειδικός Αγγειοχειρουργός.
Η κοιλιακή αορτή είναι η μεγαλύτερη αρτηρία του σώματος. Εκφύεται από την αριστερά κοιλία της καρδιάς, φέρεται στη μεσότητα του θώρακα και κατόπιν κατέρχεται στη θωρακική κοιλότητα και όταν εισέρχεται στην κοιλιακή χώρα ονομάζεται κοιλιακή αορτή. Όταν το τοίχωμά της χάνει την ελαστικότητά του και εξασθενεί, η πίεση του αίματος προκαλεί σταδιακή διόγκωση σαν μπαλόνι.
Ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής (ΑΚΑ) είναι η τοπική διόγκωση ή εξασθένιση του τοιχώματος της κοιλιακής αορτής, όταν η διάμετρός της ξεπεράσει τα 3 εκατοστά ή αυξηθεί κατά περισσότερο από 50% σε σχέση με το φυσιολογικό (που είναι περίπου 2 εκατοστά)
Συμπτώματα
Το ΑΚΑ είναι συνήθως ασυμπτωματικό και γιαυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο. Ανακαλύπτεται τυχαία σε απεικονιστικό έλεγχο ή ως ψηλαφητή παλλόμενη μάζα στην κοιλιά. Σπάνια προειδοποιητικά συμπτώματα για τα μεγάλα ανευρύσματα αποτελούν ο βαθύς πόνος στην κοιλιά, στη μέση ή στην πλάτη.
Στην περίπτωση της ρήξης του ΑΚΑ που αποτελεί εξαιρετικά επείγουσα κατάσταση, εμφανίζεται ξαφνικός, έντονος πόνος, πτώση της πίεσης και απειλητική εσωτερική αιμορραγία που απαιτεί άμεση χειρουργική επέμβαση.
Παράγοντες Κινδύνου
- Ηλικία (άνδρες άνω των 60 ετών)
- Κάπνισμα
- Υπέρταση (αυξημένη αρτηριακή πίεση)
- Οικογενειακό ιστορικό ανευρύσματος
- Υπερλιπιδαιμία / Παχυσαρκία
Διάγνωση
- Triplex κοιλιακής αορτής: Απλός, γρήγορος και ανώδυνος υπέρηχος για έλεγχο και μέτρηση.
- Αξονική τομογραφία (CT / CTA): Για ακριβή σχεδιασμό αντιμετώπισης.
Θεραπεία
Η επιλογή της θεραπείας εξαρτάται από το μέγεθος και τον ρυθμό αύξησης (συνήθως γίνεται παρέμβαση όταν η διάμετρος φτάσει τα 5–5,5 εκ. ή σε ταχεία αύξηση).
- Ενδαγγειακή αποκατάσταση (EVAR): Τοποθέτηση ενδοαγγειακού μοσχεύματος (stentgraft) μέσω των μηριαίων αρτηριών των ποδιών με τοπική ή περιοχική αναισθησία.
- Ανοικτή χειρουργική επέμβαση: Αντικατάσταση του παθολογικού τμήματος με τεχνητό μόσχευμα.
Η συντριπτική πλειονότητα των επεμβάσεων για την αντιμετώπιση του ανευρύσματος της κοιλιακής αορτής διενεργείται πλέον ενδαγγειακά με την τοποθέτηση stentgraft.
Η τεχνική απαιτεί κατάλληλο εξοπλισμό για την διεγχειρητική απεικόνιση των αρτηριών (συσκευές C-arm), ειδικές χειρουργικές ακτινοδιαπερατές τράπεζες, επάρκεια των κατάλληλων υλικών και όλα αυτά στη διάθεση αγγειοχειρουργικής ομάδας με μακροχρόνια εμπειρία και μεγάλο αριθμό επεμβάσεων.
Οι προϋποθέσεις αυτές πληρούνται στο έπακρο στη κλινική Κυανούς Σταυρός Θεσσαλονίκης στην οποία από το 2002 διενεργούνται ανάλογες επεμβάσεις με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα ενώ από το 2009 και για μια δεκαετία αποτέλεσε ένα από τα διεθνή ερευνητικά κέντρα για “post market” μελέτη ενδοαορτικών μοσχευμάτων που σήμερα χρησιμοποιούνται σε πάνω από το 50% περιστατικών παγκοσμίως.