Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Υγείας (7/4/2026), αξίζει να αναδειχθεί η σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης αντιμετώπισης σοβαρών παθήσεων , όπως ο καρκίνος του πνεύμονα.
Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του πνεύμονα στην Ελλάδα;
Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα , στη χώρα μας καταγράφονται περίπου 9000 νέα περιστατικά κάθε χρόνο και περίπου 7000 θάνατοι, γεγονός που τον καθιστά μία από τις κύριες αιτίες θνησιμότητας από καρκίνο. Αποτελεί τον συχνότερο καρκίνο στους άνδρες και έναν από τους συχνότερους στις γυναίκες, ενώ συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με το κάπνισμα.
Ποια είναι η πορεία του καρκίνου του πνεύμονα;
Τα καρκινικά κύτταρα αρχίζουν να αναπτύσσονται στον πνεύμονα. Συνήθως δεν υπάρχουν συμπτώματα. Συχνά ανακαλύπτεται ο όγκος τυχαία σε εξετάσεις. Σταδιακά, ο όγκος μεγαλώνει μέσα στον πνεύμονα και μπορεί να εμφανιστούν ήπια συμπτώματα όπως επίμονος βήχας, δύσπνοια ή πόνος στο στήθος. Εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα μπορεί να εξαπλωθεί τοπικά ή και σε απομακρυσμένα όργανα (μεταστατική νόσος).
Μπορεί να προληφθεί ο καρκίνος του πνεύμονα;
Η πρόληψη αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα μείωσης της επίπτωσης της νόσου. Η διακοπή του καπνίσματος είναι το πιο αποτελεσματικό μέτρο , ενώ σημαντικό ρόλο παίζει και η αποφυγή του παθητικού καπνίσματος, η μείωση της έκθεσης σε καρκινογόνους παράγοντες (αμίαντος) και η βελτίωση της ποιότητας του αέρα. Η ενημέρωση και η αντικαπνιστική εκστρατεία είναι συμβάλουν σημαντικά στον περιορισμό της νόσου, ειδικά στους νέους.
Πως μπορεί να διαγνωσθεί έγκαιρα;
Τα τελευταία χρόνια γίνεται ολο και μεγαλύτερη συζήτηση για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του πνεύμονα στους καπνιστές , ο οποίος όπου εφαρμόστηκε οδήγησε σε περίπου 20–30% μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο πνεύμονα σε πληθυσμούς υψηλού κινδύνου. Σημαντικός σ ’αυτήν την κατεύθυνση είναι ο ρόλος της αξονικής τομογραφίας θώρακος χαμηλής δόσης. Η εξέταση διαρκεί πολύ λίγο και είναι διαθέσιμη πλέον σε όλα τα διαγνωστικά κέντρα. Αφορά κυρίως άτομα (συνήθως άνδρες) ηλικίας 50-80 ετών που καπνίζουν ένα πακέτο τσιγάρων τουλάχιστον για 20 χρόνια ή έχουν διακόψει το κάπνισμα έως και 15 χρόνια προηγουμένως.
Πως αντιμετωπίζεται ο καρκίνος του πνεύμονα;
Η αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα είναι πλέον ολιστική και πολυπαραγοντική. Περιλαμβάνει χειρουργική θεραπεία, χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία καθώς και νεότερες στοχεύουσες θεραπείες και ανοσοθεραπεία. Η προσεγγιση κάθε ασθενή είναι εξατομικευμένη , ανάλογα με το μοριακό προφίλ του όγκου του κάθε ασθενή και όχι προσέγγιση τύπου ‘μία θεραπεία για όλους’(one size fits all). Επίσης είναι πολύ σημαντικό πριν την έναρξη οποιασδήποτε θεραπείας να προηγείται επιστημονική συζήτηση από γιατρούς ειδικοτήτων που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα (θωρακοχειρουργός, ογκολόγος, πνευμονολόγος, ακτινοθεραπευτής), για να αποφασιστεί το βέλτιστο θεραπευτικό πλάνο για τον κάθε ασθενή. Παράλληλα, ιδανικό έιναι να υπάρχει ψυχολογική υποστήριξη και ανακουφιστική φροντίδα, που ολοκληρώνουν την βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.
Υπάρχει ελπίδα;
Ο καρκίνος του πνεύμονα δεν είναι πλέον μια μάχη χωρίς ελπίδα. Η επιστήμη προχωρά συνεχώς, προσφέροντας νέες θεραπείες και καλύτερες προοπτικές για τους ασθενείς. Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή ιατρική καθοδήγηση και η ψυχική δύναμη μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Πάνω απ’ όλα, η ελπίδα και η στήριξη από τους γύρω μας παραμένουν ισχυρά όπλα σε αυτή τη διαδρομή.
Ο αγώνας μπορεί να είναι δύσκολος, αλλά δεν είναι μοναχικός, καθώς ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι βγαίνουν νικητές.
Γράφουν οι συνεργάτες ιατροί της κλινικής
Ευφημία Μπούτσικου, MD, PhD, Πνευμονολόγος, Επιμελήτρια Α, Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη.
Νικόλαος Μπαρμπετάκης, MD, PhD, FEBTS, Χειρουργός Θώρακος, Διευθυντής Θωρακοχειρουργικού Τμήματος, Κλινική Κυανούς Σταυρός, Θεσσαλονίκη